Nieprzestrzeganie zasad przyrodniczych i agrotechnicznych prowadzi do niekorzystnych zmian w środowisku glebowym, które nazywa się zmęczeniem gleby.
Zmęczenie gleby może być spowodowane przez:
□ jednostronne wyczerpanie makro-i mikroelementów z gleby; częściowo można temu zapobiegać stosując nawozy mineralne i organiczne;
□ zachwianie bilansu wodnego w glebie; przykładem może być następujące zmianowanie: lucerna - pszenica ozima + poplon ozimy - ziemniaki lub kukurydza; w podanym przykładzie zbiera się 4 plony w ciągu trzech lat; w związku z tym nie ma dłuższej przerwy między uprawianymi roślinami, kiedy to następowałoby gromadzenie wody w glebie; ponadto dwie spośród czterech roślin zużywają bardzo dużo wody, a mianowicie lucerna i kukurydza; niedobór wody w glebie może wystąpić przede wszystkim w latach o małej ilości opadów; ten czynnik przestanie odgrywać rolę wówczas, gdy na skalę produkcyjną będzie stosowane nawadnianie roślin rolniczych;
□ silny rozwój chorób i szkodników przenoszonych głównie przez glebę; z takim zjawiskiem możną się spotkać wówczas, gdy zbyt często uprawia się jeden gatunek lub gdy wysiewa się różne gatunki po sobie, ale porażane przez te same choroby czy atakowane przez takie same szkodniki, np. uprawa pszenicy po pszenicy lub jęczmieniu (choroby podsuszkowe), buraków po burakach (nicienie), czy lnu po Inie (choroby zgorzelowe).
D wzrost zachwaszczenia pól; przyczyn zachwaszczenia może być kilka, z których najważniejsze to: brak czasu na mechaniczne zwalczanie chwastów (niewykonanie pełnego zespołu uprawek pożniwnych czy pomijanie lub upraszczanie uprawek pielęgnacyjnych); zwalczanie bowiem chwastów tylko za pomocą środków chemicznych nie jest w pełni skuteczne; najskuteczniejsze jest połączenie obu metod zwalczania chwastów, co jest możliwe tylko przy stosowaniu prawidłowego zmianowania roślin;
□ nieprawidłowa uprawa roli, która może spowodować wytworzenie się podeszwy płużnej.