Przyrodnicze czynniki zmianowania
Do przyrodniczych czynników zmianowania zalicza się właściwości roślin oraz warunki klimatyczne i glebowe. Jedną z ważniejszych właściwości roślin, która decyduje o ich wpływie na glebę, jest system korzeniowy. Od jego wielkości i budowy zależy, między innymi, pobieranie przez rośliny składników pokarmowych i wody z gleby oraz ilość pozostawionych resztek pożniwnych. Na przykład korzenie zbóż rozmieszczone są w płytkiej warstwie gleby i jest ich mało. Natomiast rośliny motylkowe wieloletnie korzenią się głęboko i pozostawiają 2-3 razy więcej masy korzeniowej niż zboża.
Inną bardzo ważną cechą roślin jest szybkość wzrostu ich części nadziemnej oraz bujność. Gatunki szybko i bujnie rosnące mniej się zachwaszczają i lepiej osłaniają powierzchnię gleby przed niekorzystnym działaniem czynników atmosferycznych: wysuszającym wpływem słońca czy ubijającym - ulewnego deszczu. Rośliny wieloletnie, np. koniczyna czy trawy, sprzyjają tworzeniu się struktury gruzełkowatej, przy czym rośliny motylkowe wzbogacają glebę w azot dzięki współżyciu z bakteriami brodawkowymi.
Do przyrodniczych czynników zmianowania zaliczamy także warunki klimatyczne danego rejonu, a więc ilość i rozkład opadów, terminy występowania pierwszych przymrozków jesiennych i ostatnich wiosennych, układ temperatur, szczególnie zimą. Warunki glebowe takie jak: typ i rodzaj gleby, jej zasobność w składniki pokarmowe oraz odczyn, właściwości wodne i powietrzne, zawartość próchnicy jak również ukształtowanie terenu (teren płaski czy pagórkowaty lub górzysty) oraz łatwość ich uprawy są także zaliczane do przyrodniczych czynników zmianowania. Układając zmianowanie należy więc uwzględniać wszystkie wymienione czynniki, gdyż będą one decydowały o wysokości plonów uprawianych roślin oraz o tym czy kultura gleby będzie wzrastała, czy też będzie malała.